Mặc dù đã có những quy định bắt buộc và hỗ trợ của Nhà nước để đầu tư trang bị những phương tiện an toàn cho nghề cá, nhưng chính ngư dân lại không chấp hành. Bản thân họ đang thả nổi mạng sống của mình trên biển.
Các cơ quan chức năng cảnh báo, tai nạn tàu cá đang có chiều hướng gia tăng, chiếm hơn 80% tổng số vụ tai nạn trên biển hàng năm. Sau mỗi vụ tai nạn, hậu quả để lại cho người thân, gia đình và xã hội rất lớn. Chỉ riêng trong quý I/2008, tại các vùng biển Việt Nam đã xảy ra 250 vụ tai nạn, làm chết và mất tích 162 người; chìm, hư hỏng 153 phương tiện tàu, thuyền. Những con số đau lòng này xem ra không mấy tác động đến người dân đi biển - họ vẫn không thực hiện nghiêm những biện pháp an toàn cho người và phương tiện mỗi khi ra khơi.
Một chuyên gia tìm kiếm cứu nạn trên biển cho biết, tai nạn trên biển gia tăng chủ yếu do con người. Các vi phạm chủ yếu là về bảo đảm an toàn trên biển, như không mang áo phao, phao cứu sinh, thông tin liên lạc, hải đồ; không hiểu rõ hoặc không chấp hành các quy định về sử dụng đèn tín hiệu, âm hiệu, thiếu ý thức về chống va; không biết sử dụng các phương tiện thông tin liên lạc với Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn khu vực và các đài thông tin duyên hải…
Tại các vùng biển Bà Rịa - Vũng Tàu, Cà Mau, Ninh Thuận, Bình Thuận, Khánh Hòa, Hải Phòng…, thường xuyên có hàng nghìn tàu thuyền lớn nhỏ khai thác thủy sản, vận chuyển hàng hóa, tạo nên những ngư trường dày đặc và kéo theo nguy cơ gia tăng tai nạn. Hầu hết tàu, thuyền bị nạn đều không được trang bị đầy đủ các phương tiện an toàn: Máy liên lạc ICOM, áo phao, phao cứu sinh và các trang thiết bị an toàn khác. Nhiều ngư dân cho biết, rất ngại mang theo phao cứu sinh lên tàu, sợ gặp xui xẻo. Vì vậy, năm này qua năm khác, hàng ngàn lao động nghề biển phó thác mạng sống của mình cho biển vì cuộc mưu sinh. Cứ mỗi dịp ra khơi, người thân của họ lại canh cánh, khắc khoải nỗi lo…
Một lý do khác khiến số tai nạn không giảm là do các chủ phương tiện đánh bắt hải sản không đăng ký tần số liên lạc với cơ quan chức năng. Đại diện Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết, theo quy định, chủ phương tiện khai thác thủy sản phải đăng ký tần số liên lạc do Bộ Thông tin-Truyền thông cấp, nhưng cho đến nay các chủ tàu vẫn chưa chấp hành đầy đủ, dù việc làm này liên quan nhiều đến quyền lợi của họ - Lý do: Chủ tàu không muốn đăng ký, bởi họ muốn “độc quyền” ngư trường, và rằng nếu đăng ký tần số chẳng khác nào họ tự tiết lộ thông tin và sợ bị tàu khác kéo đến giành luồng cá mà họ đã tìm ra và đang khai thác. Vì thế, khi có thiên tai, tai nạn xảy ra, việc tìm kiếm, cứu nạn của các cơ quan chức năng chẳng khác nào “mò kim đáy bể”.
Mùa mưa bão năm 2008 được dự báo là không kém phần “quyết liệt”, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương sớm triển khai công tác phòng, chống thiên tai, trong đó có nhiều biện pháp phòng tránh, cứu hộ… nhằm bảo vệ người và phương tiện đánh bắt hải sản. Tuy nhiên, về lâu dài, với hơn 130 nghìn tàu, thuyền của ngư dân hành nghề trên các vùng biển cả nước, nếu các cơ quan chức năng không có những biện pháp quyết liệt hơn, cả vận động, thuyết phục và bắt buộc để làm thay đổi căn bản nhận thức, loại bỏ tư duy “thâm canh” cũng như cung cách làm ăn “tiểu nông” của mỗi chủ phương tiện và người đánh bắt hải sản; thì khó có thể hạn chế được những thiệt hại cho chính ngư dân khi có thiên tai, giông bão xảy ra trên biển.
Theo Cục Hàng hải Việt Nam